پژوهشگر مکتب امام با تشریح مختصات اندیشه امام خمینی و رهبر شهید، آنان را مصلحانی اجتماعی دانست.
به گزارش خبرنگار حوزه وروحانیت خبرگزاری کرلربیق قراراه، حجتالاسلام حسین ایزدی، پژوهشگر مکتب امام و مؤسس و مدیر طرح توحید تا تمدن، با حضور در برنامه مکبّر که با محوریت خوانش اندیشه امام شهید و مختصات اندیشه ایشان در دفتر مطالعات راهبردی کرلربیق قراراه برگزار شد، به بررسی ضرورت وچگونگی اتصال با اندیشه رهبر شهید پرداخت و گفت: 37 سال تصمیمات و دستورات رهبر شهید بر اساس یک نظام فکری بوده است. طلبه و دانشجو اگر بخواهد کنشگری کند باید با امام شهید اتصال فکری داشته باشد.
وی ادامه داد: باید ابتدا بدانیم اندیشه آقا چه اندیشهای است و ما چه نسبتی با آن میتوانیم داشته باشیم؟ اتفاقی که افتاد این بود که در زمان حیات ایشان، ما دچار حجاب معاصرت شدیم و بیش از اینکه شخصیت علمی و تئوری ایشان برحسته شود، شخصیت سیاسی ایشان مورد توجه قرار گرفت. انسان امروز اگر میخواهد کنشگر و اثرساز باشد چارهای ندارد جز اینکه با اندیشه رهبری اتصال پیدا کند.
پژوهشگر مکتب امام، با اشاره به سیره و روش علمای اسلام در طول دوران های تاریخی افزود: گروهی انسانهای تاریخیاند و وقتی زمانی از حیات آنها میگذرد بخشی از تاریخ میشوند اینها در دل رویدادها و حوادث زیست کردند و در حادثهها خدماتی انجام دادهاند که ماندگار شدهاند. بعضی انسانها بزنگاه تاریخاند، انسان تاریخی نیستند؛ بلکه تاریخسازند و مقطع تاریخی ایجاد میکنند؛ در تاریخ یک پیچ درست میکنند که مردم را از نقطهای به نقطه دیگر و مرحلهای تازه عبور میدهند. آقای شهید را باید در دسته دوم قرائت کرد.
وی در مقایسه تاریخ مجاهدت عالمان در عصر غیبت کبری با جهاد علمای انقلابی معاصر اضافه کرد: ما بر سفره مجاهدتهای عالمان شیعه نشستیم؛ اما باید سطح اقدامها را مقایسه کنیم با اتفاقی که در 200 سال اخیر افتادهاست. امام شهید را نباید در یک نقطه از تاریخ که باید در بستری تاریخی مطالعه کرد. در 200 سال اخیر مواجهه خودآگاهانه جهان اسلام با غرب آغاز شده است. اینجاست که خودآگاهی تاریخی شکل میگیرد به این معنا که جهان اسلام یک دیگری دارد و درگیری او با اسلام در نسبت استیلا و استکبار است. فضای مواجهه با این امر جدید و توجه به نوعی از عقبماندگی و انحطاط اسلام نسبت به مقطع درخشان صدر اسلام، مبدأ تأملات و اقدامات انقلابی در قرن اخیر شده است.
مدیر طرح توحید تا تمدن، ویژگی خاص مصلحان اجتماعی را اندیشمندی و کنشگری دانست و افزود: هرچند در تاریخ شیعه رسائلی که فقهای شیعه نگاشتهاند هر یک گامی را به لحاظ اندیشه در این مسیر پیش بردهاست اما، امام خمینی(ره) و امام شهید در عداد مصلحان اجتماعیاند که مسألهشان جهان اسلام و عبور دادن جهان اسلام از گردنه تقابل با دنیای مدرن غرب است. مصلحانی که ایده و نظریه راهنما برای هدایت مردم در یک نقطع تاریخی را تولید کردهاند و آمدهاند تا یک تقابل تاریخی بین اسلام و جهان غرب را مدیریت کنند تا جهان اسلام را به نقطه قوت و تلألؤ برسانند.
وی آرمان اصلی امام خمینی(ره) را از پای ننشستن تا اهتزاز پرچم «لا الٰه الا الله» بر قلل رفیع دنیا برشمرد و گفت: آرمان اصلی امام(ره) احیای جهان اسلام و احیای مجد و عظمت و اقتدار آن و همچنین ترجمان شدن قرآن که وعده داده است:«و أنتم الاعلون» بود. این سنت قرآنی به خودی خود اتفاق نمیافتد بلکه در جریان اراده و کنش ماست که جاری میشود. امام خمینی و رهبر شهید، میخواهند ما را محل جریان این سنت الهی قرار دهند تا به علو و درخشندگی تاریخی برسیم.
حجتالاسلام ایزدی، با اشاره به مناسبات هویت و مأموریت تاریخی مطرح کرد: انسان اگر بخواهد در مقطع زندگی خود، برخوردار از هویت باشد که این هویت نیز لاجرم مبدأ و منشأ شکلگیری مأموریت است، باید خود را در بستر تاریخ بتواند تعریف کند. بخشی از هویتسازی به پیشینه تاریخی ارتباط دارد. اقدام بزرگ امام راحل و رهبر شهید این بود که آنها مسلط برتاریخ و از افق به تاریخ نگریستهاند و مسیر هزار سالهای را که طی شده با همه فراز و فرود ها دیدهاند و نسبت خود را شناختهاند و در روند تاریخ احساس مسئولیت کردهاند.
وی ادامه داد: رهبرشهید در نظریه انسان 250ساله، مسئولیت خود را به الهیات مرتبط میداند؛ به این معنا که ما انسانهایی بریده از تاریخ تشیع نیستیم؛ بلکه مسئولیتهایی داریم که در طول دوران، انسان 250 ساله آن را تعیین کردهاست و ما نیز در امتداد همان رسالت هستیم. در این نگاه انسان نسبت به تاریخ نقشی فعال پیدا میکند و در ذیل شخصیت تاریخ ساز ائمه معصومین او نیز شخصیتی تاریخساز میشود.
پژوهشگر اندیشه امام، سخنرانی رهبر شهید با محوریت «عصر انقلاب اسلامی» را شرحی از نحوه مواجهه با دنیای غرب دانست و افزود: رهبر شهید در این سخنرانی میگویند غرب در چندین لایه برای زمینگیر کردن جهان اسلام طراحی کرده است تا بر آن سوار بشود و من نسبت به این مسأله وظیفه دارم. این نگرش، نگاه عالمی است که از مبدأ اندیشه شیعی سربرآورده و اندیشهاش به نحوی است که شما را به تقابل با غرب میکشاند که البته این تقابل موفق و منتج است؛ از این رو ما تقریبا بدیلی برای اندیشه آقای شهید نداریم.
وی اضافه کرد: انسانی که میخواهد هویت و نقش تاریخی پیداکند باید به اندیشه فائقی متصل شود که هم فهم درستی از زمانه داشته باشد و هم راه حل مناسبی برای برطرف کردن چالشها پیشنهاد بدهد. این اندیشه باید به تراث شیعی وصل باشد و مبدأ آن مطابق با آموزههای دینی باشد و کارآمدی داشته باشد. در حاصل، این اندیشه باید بتواند حرکت ایجاد کند و زمانی این حرکت موفق خواهد بود که افکار عمومی را با عقلانیت دینی توجیه و وجدانهای پاک را با خود همراه کند.
حجتالاسلام ایزدی با اشاره به کلام امام شهید درباره موفقیت امام در بیدار کردن مردم گفت: اندیشه رهبر شهید به گونهای بود که ملت را آنقدر بزرگ کرد و ارتقا بخشید که هر یک از آنها رهبر بشوند و دغدغه دینی و تاریخی پیدا کنند و آحاد ایشان دارای یک مسئولیت تاریخی شدند. به تعبیر رهبر شهید فتح الفتوح امام خمینی(ره) نیز همین بود که مردم را بیدار کرد.
وی اندیشه رهبر شهید را بالاترین کلام در دوران اندیشهورزی معاصر و در مقیاس راهبری جهان اسلام برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی دانست و افزود: هرکس حرف نویی میزند به شکل خودآگاه یا ناخودآگاهی از اندیشه ایشان ارتزاق میکند؛ از همینرو قله اندیشه در دوران معاصر در جهان اسلام رهبر شهید است.
مدیر طرح تمدن توحیدی یکی از پیشنیازهای شناخت اندیشه یک عالم را شناخت مختصات اندیشه او دانست و ادامه داد: یکی از مختصات اندیشه رهبر شهید توصیف درست از مقطع تاریخی است. اندیشمندی میتواند تاریخساز باشد که بتواند توصیفی از مقطع تاریخی خودش ارائه بدهد، راهبرد عبور از آن نقطه به نقطهای جدید را طراحی ونسبت ما را با آینده تعیین کند و این ویژگی منحصر به فرد اندیشه رهبر شهید بود. از طرفی اندیشه ایشان اندیشهای دینی است؛ در عین اینکه خوانش نویی از اسلام دارد، حرفها و ایدههای ایشان انتساب دقیق به گزارههای دینی دارد و اعتماد زیادی ایجاد میکند؛ اما مانند دیگر خوانش های نو، در دام اندیشههای غربی نیفتاده است.
وی با اشاره به سه نوع اندیشه فعال در جهان اسلام معاصر گفت: یکی از این سه، اندیشه مدافع است که دغدغه اصلی آن پاسخگویی به شبهات است و این البته یکی از وظایف حوزه علمیه است؛ اما به هر حال در نقطهای ایستاده که گویی کتک میخورد و در قبال آن پاسخی میدهد. دومی اندیشه مبیّن است؛ اندیشهای که مسائل دینی را بر اساس نیازهای روز بازخوانی و تبیین میکند؛ این اندیشه نیز لازم است. گروه دیگر، اندیشه مؤسس است؛ یعنی در زوایای مختلف تولید نظریه میکند. در جامعه اسلامی گرچه به هر سه اندیشه نیازمندیم ولی هر یک از اینها به تنهایی نمیتواند ما را از یک نقطه تاریخی عبور دهد و ساخت تمدن نوین اسلامی را رقم بزند.
حجتالاسلام ایزدی در ادامه اندیشه رهبر شهید را اندیشهای منجی برشمرد و افزود: اندیشه منجی در عین آنکه مدافع و مبیّن است، در زمینههای مختلف نظریه پردازی میکند و مؤسس هم هست و یک نظریه راهبردی بینظیر دارد که نظریه ایجاد تمدن نوین اسلامی است. این نظریه میگوید که چگونه میتواند جامعهسازی صورت بگیرد تا سلطه تاریخی کنار زده شود و مستضعفین در جهان تسلط پیداکنند. این اندیشه میتوان ما را نیز کنشگران و متجیان خرد این جریان قرار بدهد تا ذیل همان اندیشه کنشگری کنیم.
انتهای پیام/